Sprawozdanie z działalności Fundacji Dziedzictwo Nasze w roku 2006

W minionym roku – zgodnie z założeniami statutowymi – skupiliśmy się na problemach edukacji i ochrony dziedzictwa kulturowego w regionie Warmii i Mazur i krajach ościennych, kontynuując transgraniczną działalność kulturalną.

I tak:

23 stycznia – na Zamku w Kętrzynie odbyło się spotkanie inaugurujące Wszechnicę Wiedzy Prawnej z siedzibą w Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego. Mówiliśmy o zadaniach Fundacji, idei powołania Wszechnicy Wiedzy Prawnej, o organizacji warsztatów projektowania przestrzennego i współpracy ze szkołami. Wykłady wygłosili: dr Adam Jankiewicz (prawnik i historyk) – „Ochrona przestrzeni i krajobrazu kulturowego dawnych Prus Wschodnich”, Rudolf Buchalik (architekt, artysta malarz) – „Projektowanie w krajobrazie kulturowym”. Pani Marianna Hajdukiewicz z Centrum Edukacji Obywatelskiej zreferowała konkurs dla szkół pt. „ Młodzież adoptuje zabytki”. Uczestnikami spotkania byli pracownicy samorządów i placówek kultury oraz nauczyciele.

2 – 3 czerwca – odbył się kolejny – IV – Festyn Kultury Polskiej w Kiejdanach na Litwie. Podobnie jak w latach poprzednich – razem z węgorzewskim Kołem Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” byliśmy współorganizatorami tej imprezy, zaś gospodarzem Stowarzyszenie Polaków Kiejdan „Lauda”.
Zgodnie z założeniami realizacja programu przedstawiała się następująco:
- prezentacja trzech wystaw malarstwa: Dagny Gmitrowicz-Stankuć z Łodzi, Wiesławy Piasny-Łojko z Kalu i Bożeny Hoffman z Węgorzewa; uroczyste otwarcie wystaw odbyło się 2 czerwca – w pierwszym dniu Festynu. Ze względu na duże zainteresowanie miejscowej społeczności – na prośbę dyrekcji Wielokulturowego Centrum - ekspozycja trwała do 14 lipca 2006 r.;
- w kameralnej atmosferze odbył się wieczór poezji polskiej; recytacja i oprawa muzyczna w wykonaniu grupy z Węgorzewa;
- IV Festyn zainaugurowało uroczyste nabożeństwo w kościele p.w. Św. Jakuba w Kiejdanach, koncelebrowane przez księży z Węgorzewa i Ciechanowa. Drugi dzień Festynu rozpoczął się mszą św. w kościele przyklasztornym w Dantowie. Towarzyszyły jej pieśni sakralne w wykonaniu chóru „Ojczyzna” z Węgorzewa. W uroczystości uczestniczyli Polacy z Litwy (szczególnie z rejonu kiejdańskiego)i goście z Polski. Dla miejscowych była to jedyna w roku okazja uczestniczenia we mszy św., odprawianej po polsku;
- udział zespołów wokalnych z Węgorzewa w Koncercie Galowym i w występach plenerowych (pieśni narodowe, patriotyczne i ludowe);
- spotkanie integracyjne gości z Polski z rodakami z rejonu kiejdańskiego i okolic.
Zadanie „IV Festyn Kultury Polskiej ZNAD ISSY” w Kiejdanach realizowaliśmy wspólnie z węgorzewskim Kołem Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” – były także inne zespoły z Kraju i miejscowe polskie oraz litewskie. Nasze działania wspierało Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Kętrzynie oraz uczestnicy i sponsorzy prywatni. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wsparło nas finansowo kwotą 4 480 zł.

8 czerwca w Węgorzewie i 9 czerwca w Kętrzynie – w ramach Wszechnicy Wiedzy Prawnej odbyły się szkolenia dla nauczycieli na temat „Śladów przeszłości” prowadzone przez instruktorów współpracującego z nami Centrum Edukacji Obywatelskiej.

23 – 29 czerwca – na warsztatach edukacyjno-artystycznych przebywało w Węgorzewie 38 uczniów z diaspor polskich w Rosji (Obwód Kaliningradzki), Litwy i Łotwy. Imprezę organizowało Stowarzyszenie „Wspólnota Polska” (wkład finansowy) przy merytorycznej pomocy Fundacji „Dziedzictwo nasze”. Młodzież uczyła się tańców regionalnych i pieśni, szlifowała język polski, przyswajała elementy historii.

1 maja – 31 grudnia – trwała realizacja zadania wspartego pomocą finansową Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pod nazwą „Rozbudowa sieci pracowni dawnych rzemiosł i umiejętności”. Fundacja „Dziedzictwo nasze” patronuje pracowniom ginących zawodów, które propagują wiedzę o dawnych rzemiosłach, uczą młodzież i bezrobotnych. Większość z nich urządzona jest w pomieszczeniach własnych prowadzących je osób, niektóre w placówkach kultury, szkołach lub przy parafiach. Wszyscy rękodzielnicy ludowi i artyści mają przygotowanie zawodowe i doświadczenie w przekazywaniu innym swojej wiedzy i umiejętności, są dobrymi propagatorami kontynuowania tradycji. Opracowanie programów zajęć i ich realizacja odbywała się przy pomocy metodycznej i pod kontrolą pracujących dla Fundacji specjalistów: etnografów, plastyków, pedagogów metodyków. Pracownie funkcjonują w różnych miejscowościach województwa warmińsko-mazurskiego: w Giżycku – garncarstwo, w Kętrzynie – tkactwo, w Lidzbarku Warmińskim – dwie pracownie hafciarstwa, w Lisach – garncarstwo, w Mazuchówce – tkactwo i plastyka obrzędowa, w Nowej Wsi Ełckiej – tradycyjna dekoracja wnętrz oraz gra na cymbałach wileńskich, w Ełku – gra na cymbałach wileńskich, w Olsztynie – malarstwo na szkle, w Pogubiu Średnim – tkactwo, w Radziejach – koszykarstwo, w Węgorzewie – plastyka obrzędowa i tradycyjny wystrój wnętrz, w Wydminach – koronkarstwo. Dotacja Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w wysokości 50 000 zł (wkład rękodzielników i Fundacji wyniósł 31 500 zł) bardzo ożywiła działalność tych pracowni. Potwierdziło się zainteresowanie środowisk i celowość prowadzenia tego typu zajęć; jest coraz więcej osób zainteresowanych doskonaleniem zawodowym w wymienionych dziedzinach.

1 lipca – 31 grudnia – trwała realizacja zadania „Pamięć naszej przeszłości” – inwentaryzacja poloników w Obwodzie Kaliningradzkim. Przeprowadziliśmy trudne kwerendy w bibliotekach i muzeach polskich, rosyjskich i niemieckich, ale jest to dopiero początek działań, które należy rozszerzyć na Litwę, Białoruś, centralną Rosję… Mamy opracowanych 50 ankiet (w języku polskim i rosyjskim), ciekawy materiał ikonograficzny. Nawiązaliśmy kontakty z różnymi instytucjami i osobami, które zaowocowały interesującymi materiałami i w perspektywie wzbogacą nasze poszukiwania. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wsparło nasze prace kwotą 10 000 zł, przy wkładzie własnym 3 000 zł.

Lipiec – nawiązaliśmy współpracę z organizacjami pozarządowymi i samorządem miasta Taurogi na Litwie.

30 września – delegacja Fundacji „Dziedzictwo nasze” uczestniczyła w otwarciu Centrum Kultury Polskiej na Łotwie, a w październiku tamże otwarto wystawę pośmiertną prac Anny Dąbrowskiej z Węgorzewa, byłej stypendystki Światowego Zrzeszenia Artystów Malujących Ustami i Nogami.

4 – 11 listopada – trwały kolejne warsztaty dla polonijnych zespołów dziecięcych z Rosji (Obwód Kaliningradzki) i Łotwy. Środki finansowe zapewniło stowarzyszenie „Wspólnota Polska” – natomiast nasza Fundacja służyła wolontariatem w sprawach organizacyjnych i merytorycznych.

9 – 10 listopada – Adam Jankiewicz i Barbara Chludzińska uczestniczyli w konferencji nauczycieli w Niemenczynie na Litwie poświęconej roli muzeów w edukacji szkolnej.

6 – 10 grudnia – przeprowadzono warsztaty metodyczne dla nauczycieli przedszkoli i nauczania początkowego sfinansowane przez Koło „Wspólnoty Polskiej”. Fundacja zajęła się sprawami organizacyjnymi i dokumentacją filmową, a Przedszkole nr 1 było gospodarzem i realizatorem, zajęło się także dokumentacją fotograficzną. Uczestnikami warsztatów byli nauczyciele polskich szkół i przedszkoli na Litwie oraz z placówek węgorzewskich – razem 32 osoby.

10 grudnia – po raz trzeci współorganizowaliśmy tradycyjne spotkanie wigilijne z rodakami z Białorusi, Litwy i Rosji. Impreza te ma już ośmioletnią tradycję. Rozwijają się nasze kontakty z samorządami różnego szczebla, instytucjami, placówkami kultury i szkołami, co dobrze rokuje na przyszłość.

Węgorzewo, 10.01.2007 r.