UKR PL  

11-600 Węgorzewo
ul.Ogrodowa 29
tel.+48 87 427 16 07
fax +48 87 427 28 64
e-mail: fdn@fdn.org.pl

 
 
 
 
Hafty i tkaniny na Warmii i Mazurach

(tradycje : mazurska, warmińska, ukraińskie, suwalska, wileńska,
kurpiowska, litewska, białoruska i inne)

   
 


21 (aplikacja na chorągwi)

Ikona malowana na lnianym płótnie, olej. Obramowanie ikony: aplikacja wykonana
z  czterech wyszywanych pasków. Być może, wykorzystano w tym celu fragmenty starych  haftów, co przedłużyło im życie.

Warto zaznaczyć, że żadnej rzeczy używanej w cerkwi nie wyrzuca się na śmietnik. Wszystkie wykorzystuje się „do ostatniego tchu” do krańca możliwości: przeszywa się, ceruje, odświeża, naprawia. Przedmioty nie nadające się już do użytku zostają spalone albo zachowane w archiwach (np. książki, całuny, ikony).

Te, które poświęcono w ciągu roku: zioła, rózgi wierzbowe, palmy,
pisanki – pamiętajcie też spalić.

Chleb święcony i paschę – oddajcie lepiej ptakom lub zwierzętom
domowym „żeby wam się wiodły i mnożyły”.

Dobry gospodarz dba o swoje pole – użyźnia je skorupkami świeconych jaj i pisanek, wierzbą święconą lub ziarnem,  albo – po prostu – święci wodą gospodarstwo
i domowników „żeby zdrowi byli ciałem i duchem”, jak ta woda  przyniesiona rankiem
z cerkwi na Jordan.

Powiększ Powiększ Powiększ      
           

Materiał:

 

lniane płótno domowej roboty

Stosowanie:

 

ikona na chorągwi 

Rozmiary:   30 x 40
Miejsce przechowania:   cerkiew grecko-katolicka w Chrzanowie, województwo warmińsko-mazurskie
     
Haft:  

 

Motywy:  

geometryczne

Technika:   haft krzyżykowy
Ilość kolorów:   5
     
     

22

Napis: І С У С Е С И Н Е Б О Ж И Й П О М И Л У Й Н А С

Powiększ Powiększ Powiększ      
           

Materiał:

 

lniane płótno domowej roboty, koronka robiona szydełkiem.

Stosowanie:

 

obrus na ołtarz

Rozmiary:   72  x 327
Miejsce przechowania:   cerkiew grecko-katolicka w Chrzanowie, województwo warmińsko-mazurskie
     
Haft:  

 

Motywy:  

geometryczne

Technika:   haft krzyżykowy
Ilość kolorów:   5
     
     

23

Napis: О НАЙСВЯТІЙШЕ СЕРЦЕ ІСУСА ПОМИЛУЙ НАС

Powiększ Powiększ Powiększ      
           

Materiał:

 

cienkie fabryczne lniane płótno, doszyto fabryczną koronkę

Stosowanie:

 

obrus na ołtarz

Rozmiary:   90 x 265
Miejsce przechowania:   cerkiew grecko-katolicka w Chrzanowie, województwo warmińsko-mazurskie
     
Haft:  

 

Motywy:  

geometryczne

Technika:   haft krzyżykowy
Ilość kolorów:   6
     
     

24

Powiększ Powiększ Powiększ      
           

Materiał:

 

lniane płótno domowej roboty

Stosowanie:

 

obrus na ołtarz

Rozmiary:   133 x 233
Miejsce przechowania:   cerkiew grecko-katolicka w Chrzanowie, województwo warmińsko-mazurskie
     
Haft:  

 

Motywy:  

geometryczne

Technika:   haft krzyżykowy
Ilość kolorów:   7
     
     

25 - 26

Te dwa hafty wchodziły niegdyś w skład bogatego kompletu haftów  zdobiących cerkiew. Były tam obrusy na ołtarz i tetrapodę  oraz ręczniki na ikony i ikonostas.

Rady:
Oba wzory wyszywa  się najpierw czarną nicią, potem pozostałe miejsca – innymi kolorami. Istotne jest dokładne i prawidłowe ich rozmieszczenie, dlatego trzeba zacząć wyszywać od środka, w  centrum którego jest „krzyżyk”.

Tradycyjnym jest wzór na ręczniku. Można go zobaczyć na poduszkach –może być wyszyty jaśniejszymi kolorami. Podobnymi kwadratami wyszywają lambrekiny lub zasłonki poprzeczne na okna i drzwi. Wystarczy wyhaftować jeden kwadrat na zasłonie – i wasze okienko zagra kolorami, A  może  zwróci czyjąś uwagę…

Życzę powodzenia! Panie Boże dopomóż!

Powiększ Powiększ Powiększ      
           

Materiał:

 

płótno lniane domowej roboty, ręcznikowe.

Stosowanie:

 

Ręcznik - nakrycie pulpitu.

Rozmiary:   51 x 187
Miejsce przechowania:   cerkiew grecko-katolicka w Chrzanowie, województwo warmińsko-mazurskie
     
Haft:  

 

Motywy:  

geometryczne

Technika:   haft krzyżykowy
Ilość kolorów:   4
     
     

Powiększ Powiększ Powiększ      
           

Materiał:

 

płótno lniane domowej roboty

Stosowanie:

 

dodatek do obrusa na proskomedijnyk

Rozmiary:   66 х 195
Miejsce przechowania:   cerkiew grecko-katolicka w Chrzanowie, województwo warmińsko-mazurskie
     
Haft:  

 

Motywy:  

geometryczne

Technika:   haft krzyżykowy
Ilość kolorów:   6
     
     

27

Tym wielkim obrusem z koszyczkami świeżych fiołków, jeszcze dziś pachnących wiosną, zaścielają ołtarz na święto Wielkiejnocy. I nie ma takiego drugiego, wszak ornament stworzono bezpośrednio na płótnie!

Zachowały się fragmenty obrusa i ręcznika na pulpit z podobnie wyszytymi fiołkami,
ale  już w kiepskim stanie. Przyczyną jest nieodpowiednie pranie.

Kiedyś takie rzeczy prało się tylko w rękach. Cerkiewną bieliznę moczyło się najpierw
w czystej wodzie – wylewaną potem pod drzewa lub na grządkę  („w czyste miejsce”, „żeby dobrze rosło”). Następnie prało się bez wykręcania, żeby nie deformować materiału. Części haftowane prasowało się po lewej stronie, na czymś miękkim, żeby nie uszkodzić haftu.

Nigdy nie prasuje się po prawej – bo  nitki tracą kolor,  wzór błyszczy…

Tak mnie kiedyś uczyła moja babcia. Chrońmy i szanujmy  dzieła rąk naszych babuń!       

Powiększ Powiększ Powiększ Powiększ    
           

Materiał:

 

lcienkie fabryczne płótno lniane.

Stosowanie:

 

obrus na ołtarz

Rozmiary:   122 x 220
Miejsce przechowania:   cerkiew grecko-katolicka w Chrzanowie, województwo warmińsko-mazurskie
     
Haft:  

 

Motywy:  

roślinny, tworzący ornament „Fiołki w koszyczkach”

Technika:   haft nakładany, płaski
Ilość kolorów:   6
     
     

28

Napis: ПРЕСВЯТЕ ІСУСОВЕ СЕРЦЕ ННЙ ПРИЙДЕ ДО НАС ТВОЄ ЦАРСТВО

Powiększ Powiększ Powiększ      
           

Materiał:

 

lniane płótno domowej roboty

Stosowanie:

 

obrus na ołtarz

Rozmiary:   133 x 233
Miejsce przechowania:   cerkiew grecko-katolicka w Chrzanowie, województwo warmińsko-mazurskie
     
Haft:  

 

Motywy:  

geometryczne

Technika:   двостороння гладь “качалочки”
Ilość kolorów:   6
     
     


29

Powiększ Powiększ Powiększ      
           

Materiał:

 

lniane płótno domowej roboty, ręcznie wiązane frędzle.

Stosowanie:

 

obrus na proskomedijnyk.

Rozmiary:   150 x 157
Miejsce przechowania:   cerkiew grecko-katolicka w Chrzanowie, województwo warmińsko-mazurskie
     
Haft:  

 

Motywy:  

geometryczne

Technika:   haft krzyżykowy
Ilość kolorów:   5
     
     

 

30 - 31

Powiększ Powiększ Powiększ      
           

Materiał:

 

cienkie fabryczne lniane płótno

Stosowanie:

 

obrus na tetrapodę

Rozmiary:   67 x 210
Miejsce przechowania:   cerkiew grecko-katolicka w Chrzanowie, województwo warmińsko-mazurskie
     

Materiał:

 

lniane płótno domowej roboty, frędzle ręcznej roboty - technika makrama

Stosowanie:

 

obrus na ołtarz

Rozmiary:   75 x 237
Miejsce przechowania:   cerkiew grecko-katolicka w Chrzanowie, województwo warmińsko-mazurskie
     
     
Haft:  

 

Motywy:  

geometryczne

Technika:   haft krzyżykowy
Ilość kolorów:   6